Gepassioneerden-2

28 juli 2016

Na een vrij lange tijd rijden we weer. Peter, Evert, Ton, Be, Ton en Jan.

Peter had een route uitgezet naar de “Veluwse Stoomtrein” in Beekbergen vv. Heen west van de A50 en terug oost  van de A50; in totaal ca 100 km.

Maar het ging natuurlijk om het Stoomdepot en de Stoomtreinen; in deze periode is er ook een dienstregeling. We hebben om 12.30 een trein zien aankomen/vertrekken en ook weer om 14.00 uur. En het is zeer indrukwekkend om dit soort locomotieven te zien rijden.

Maar niet alleen dat; uiteindelijk is de stoommachine de basis van alle moderne vervoer en industrie. De stoomtrein heeft de wereld tussen 1800 en 1900 echt veranderd. In 1800 kostte het een reiziger ca 3 dagen om bijv. Van Amsterdam naar Groningen te reizen. (Combinatie Postkoets/trekschuit) En in 1600 vroeg dit van een paardrijder 4 dagen en met paardwisselingen om de 15 km en dan nog  pas na de grofste bedreigingen van zijn baas om een of ander belangrijk bericht te bezorgen. De stoomtrein in 1900 deed dit in 2,5 uur.

StoomlocWe vinden het belangwekkend dat deze reistijd met dezelfde halte plaatsen in 2000 is teruggebracht tot ruim 2 uur. En we zullen ons verbazen als een of andere ICT/TGV hier over pakweg 20 jaar nog een halfuurtje afhaalt. Maar dit valt natuurlijk in het niet bij wat in de 19e eeuw op dit punt is gepresteerd.

In Beekbergen sloven vele enthousiaste vrijwilligers (aanmeldformulieren in de Stationshal) zich uit om het stoomtijdperk levendig te houden. We hebben ook de werkplaats bezocht. Er zijn nog diverse rijdbare loc’s aanwezig; ook nog wat restauratieobjecten. De meeste loc,s zijn van Duitse komaf en of geimporteerd of hier in licentie gebouwd. (Stork Werkspoor)cq na de oorlog in beslag genomen. Alles periode 1940-1960.

In Nederland zijn de Stoomtreinen in 1958 buiten dienst gesteld. (In Duitsland en Engeland pas rond 1978) Reden was niet een te laag vermogen; de zwaardere loc’s hadden hadden een vermogen tussen de 1500 en 2500 pk. De stoomintercity Groningen-A,dam had in 1950 een top van 140 km/u en een kruissnelheid van 125; niet veel minder als nu. Alleen komt een elektrische trein sneller op gang. Goederentreinen trokken tot 1000 ton bij 80 km/u. Dat kan nu alleen met moderne Diesels/elektrische loc’s in dubbeltractie.

Probleem was het lage rendement van 10% (benzinemotoren 30% en diesels 35%. Dit lage rendement maakte het verleidelijk de goedkoopste kolen en zelfs sloophout of turf te verstoken, waardoor ook al in het pre milieu tijdperk de bevolking tegen de vervuiling te hoop begon te lopen. De Nederlandse overheid wilde al in de dertiger jaren van de stoomtrein af; de oorlog zorgde voor vertraging.

Een ander probleem was de zware lichamelijke inspanning van het dienstdoende personeel van het stoommaterieel; de NS directie wilde, ook in het pre Arbo tijdperk de geachte reizigers het schouwspel op warme dagen van half bewusteloze stokers die uit de cabine gedragen moesten worden, besparen.Groep Beekbergen

Een heel groot voordeel was verder dat de stoomloc uiterst betrouwbaar was, ook in de winter, ze vielen niet uit. Dit kan helaas van het huidige moderne materieel niet meer gezegd worden.

Overigens wordt in Beekbergen ivm het milieu uitsluitend de fijnste antraciet uit Wales gebruikt (duurder dan olie en praktisch 100%  roetvrij) De dienst voor het personeel is relatief licht door het korte traject Apeldoorn-Dieren en de lage voorgeschreven top van 50 km/u.

Zelf probeer ik deze geschiedenis op mijn privé emplacement te bewaren (alleen dan op een schaal van 1:160) o.a. 7 loc’s uit de periode 1945-1980 (4 stoom, 2 diesels en 1 elektrisch)

Het Stoomdepot in Beekbergen is  zeer de moeite waard om te bekijken. Op de foto,s zien jullie ons voor de BR 50; een zware Duitse goederenloc uit 1942.

Mvg

Peter


Vorige pagina: Verslagen
Volgende pagina: Verslagen 2015